तु असतीस तर


तु असतीस तर झाले असते
सखे उन्हाचे गोड चांदणे
मोहरले असते मौनातुन
एक दिवाने नवथर गाणे

बकुळुच्या फुलापरी नाजुक
फुलले असते गंधाने क्षण Continue reading

Advertisements

चिऊताई दार उघड


दार उघड
दार उघड चिऊताई
चिऊताई दार उघड !

दार असं लावून,
जगावरती कावून,
किती वेळ डोळे मिटून आत बसशील?
आपलं मन आपणच खात बसशील ? Continue reading

माणूस केलंत तुम्ही मला!


इतकं दिलंत,
इतकं दिलंत
इतकं दिलंत तुम्ही मला!
खरं सांगतो,
माणूस केलंत तुम्ही मला! Continue reading

छोरी


थबकुनी थोडी
वळुनी पुढे घाईनें
प्रौढ नि बुटक्या झाडाजवळुन जास्वंदीच्या
जाते वाट पुढे ही शाळेपाशी

शाळा:
चौकॊनी खॊकेच ४ खिडक्यांचे
रंग सफेद चुन्याचा
छप्पर लाल नळ्यांचे…

भल्या पहाटे (आठ वाजता)
झाडांचीही नसते जेंव्हा झोप संपली
सुरु व्हायची शाळा …….
पहिली घंटा….
दुसरी घंटा……..
सुरु प्रार्थना आणि नंतर:
“नमन तुला गणराया
बुद्धी जाग्रुती देई मुलां या”
….एक जांभई.

कर्कष्य आवाजाने नंतर हुकुम व्हायचा:
“काढा पाट्या
कुठे उजळणी
चला दाखवा…..”

…माझी पाटी कोरी…
हात पुढे….
भिंगे खवचट चष्म्याची रोखुनिया बघती
वेत सपासप माझ्या हातांवरती…

किती वेळ रडलो नाही ठाऊक
आली अवचीत जाग स्पर्शता हात मऊ
मी पाहिले शेजारी;

नविन कोणी मुलगी
केस भुरे सोनेरी
निळसर डोळे…….

मी विचारले तिज, “नांव काय तुझे….”
ती खट्याळ हसली आणि म्हणाली
“नांव? छोरी ….हात पुढे कर.”
आणि नजर खॊडकर
आणिक माझ्या हातावरती …दुखर्या हातावरती .
चिमणिच्या नाजुक दातांनी तोडियली
फोड एक कैरीची….

फोड एक कैरीची;
अजुन ताजी
जिभेवर जिची आंबट गोडी,
भुरभुरती सोनेरी कुंतल,

अजुन घेते टिपुनी वेदना
नजर तिची ती निळी खॊडकर…..
गिरकी घेते मनीं कलाबुत तिच्या स्वरांची;
“नांव? छोरी…. हात पुढे कर”

– मंगेश पाडगांवकर. १०-१०-१९५३

चेहरा 2


आगगाडीच्या फलाटावर
शेकडो पायांची ,
बिन चेह~याची गर्दी;
गलका असंबद्ध आवाजांचा
धावपळ, रेटारेटी संवेदना शुन्य…….

आणि ते लहान मुल केविलवाणे,
त्याची आई हरवलेली आंधळ्या गर्दीत,
ओक्साबोक्शी रडणारे,
असंबद्ध आवाजांच्या पुरात बुडणारे…..

हळवा होतो माझा जीव,
मी जातो त्याच्या जवळ,
मला दिसतो त्याचा चेहरा;

आणि मला आश्चर्याचा धक्काच बसतो:
तो चेहरा माझाच असतो!

मंगेश पाडगांवकर

चेहरा


त्या माणसाला चेहराच नव्हता!

अचानक पण एक आश्चर्य घडलं
बिनचेहऱ्याचा तो माणुस मैफिलित
गाणं ऐकु लागला
तेंव्हा त्याला चेहरा आला

त्याचे डोळे, त्याचे ओठ
गाण्याला दाद देउ लागले,
गाण्याला दाद देता देता
त्याचा चेहरा उजळला! Continue reading